Ani świnka ani morska – jakie są te urocze gryzonie? Poniższy artykuł kierujemy do obecnych lub przyszłych opiekunów świnek morskich oraz wszystkich miłośników tego gatunku zwierząt. Zapraszamy do lektury 😊
Skąd nazwa „świnka morska”?
Łacińska nazwa systematyczna świnki morskiej to cavia porcellus. Człon „cavia” pochodzi z języków indiańskich, słowo „porcellus” znaczy w języku łacińskim „mała świnka”. Nie jest całkiem jasne, dlaczego zwierzęta te nazywa się w wielu językach „świnkami”. Być może wiąże się to z charakterystycznymi dźwiękami wydawanymi przez świnki morskie lub z ich krągłą posturą. Natomiast przymiotnik morska mówi o pierwotnym pochodzeniu tych zwierzątek zza oceanu. W 2015 roku naukowcy zmienili nazwę na bardziej prawidłową – kawia domowa, aczkolwiek zmiana nie przyjęła się, więc obecnie nazwy używane są naprzemiennie, z przewagą dla pierwszej. Nazwa angielska „quinea pig” znaczy dosłownie świnka gwinejska, gdyż podczas podróży z Ameryki przywieziono te zwierzątka początkowo do Gwinei, skąd rozprzestrzeniły się na całą Europę, stając się jednym z najpopularniejszych zwierzątek domowych.
Skąd wziąć świnki morskie?
To ważne pytanie, na które przeciętny człowiek bez wahania odpowie – ze sklepu zoologicznego. Nie jest to dobra opcja, gdyż takie zwierzątka pochodzą najczęściej z pseudohodowli, gdzie traktowane są jak towar, a co za tym idzie ciągle rozmnażane aż do całkowitej eksploatacji organizmu samicy. Maluchy nie są badane, mogą cierpieć na rozmaite choroby, włączając w to choroby genetyczne, gdyż często krzyżowane są osobniki spokrewnione. Kupując zwierzęta wspieramy takie działania, co jest kolejnym argumentem by zrezygnować z zakupu w takim miejscu. W Polsce istnieje kilka dobrych hodowli rasowych świnek morskich zrzeszonych w Cavies Club of Poland, lista znajduje się na ich stronie internetowej: https://ccpklub.pl/polskie.html. Są to hodowle prowadzone przez pasjonatów, którzy przede wszystkim kochają te urocze zwierzątka, dlatego kierują się ich dobrem, dbając o zapewnienie potrzeb gatunkowych. Dążą także do doskonalenia rasy, utrwalenia i przekazania potomstwu korzystnych cech, dlatego przyszli rodzice dobierani są rozważnie, poddawani regularnym kontrolom zdrowotnym, a samice nie są przemęczane częstością ciąż. Mioty planowane są wcześniej, dlatego czasem na wymarzonego pupila trzeba troszkę poczekać. Najczęściej hodowcy przeprowadzają też rozmowę z potencjalnymi opiekunami na temat potrzeb zwierząt, podstawowych warunków czy poinformowania ich o rzetelnych źródłach informacji, a wszystko po to, by byli jak najlepiej przygotowani na nowych mieszkańców.
Wśród najpopularniejszych ras świnek morskich znajdują się: gładkowłosa, crested, rex, us teddy, skinny, texel, cuy, peruwianki – o różnych umaszczeniach kolorystycznych, dla przykładu:
Możemy również adoptować świnkę – co jest lepszą opcją jeśli nie zależy nam na konkretnej rasie. Istnieje kilka fundacji zajmujących się adopcją małych ssaków, np :
- https://swinkimorskie.eu/SPSM/index.php?option=com_content&view=section&layout=blog&id=11&Itemid=78
- https://okienkozycia.pl/swinki-morskie/
- https://viva.org.pl/viva-gryzonie/
- https://labrescue.pl/porady/swinki-morskie/
Adoptując zwierzęta dajemy im ciepły dom, którego być może nigdy nie miały. Zwierzęta trafiające do fundacji niekiedy z bardzo złych warunków są badane, pielęgnowane i oswajane, także znamy ich stan i mniej więcej wiek. Zamieszkują w domach tymczasowych, gdzie można je poznać przed decyzją o adopcji. W przypadku świnek morskich konieczne jest zapewnienie towarzystwa, dlatego często wydawane są w zaprzyjaźnionych duetach. Przygarnięcie starszego zwierzęcia mimo, że nie cieszy się popularnością ma również zalety – jest ono spokojniejsze, nie potrzebuje tak dużo ruchu jak młode, może zapewnić towarzystwo śwince, która straciła towarzysza, a dołączenie malucha nie byłoby dobrym pomysłem ze względu na różnicę wieku. Należy tylko pamiętać o konieczność regularnych wizyt kontrolnych i chorób, które dotykają starsze zwierzaki częściej niż młodsze, co wiąże się z kosztami, regularnym podawaniem leków i uważną obserwacją, na co opiekun powinien być przygotowany. Adopcja jest bezpłatna, jedynym warunkiem jest podpisanie umowy adopcyjnej i stosowanie się do zamieszczonych w niej punktów.
Pierwsze chwile w nowym domu
Po nowych członków rodziny udajemy się z wcześniej zakupionym transporterkiem. Powinien być odpowiednio duży, na dno można wyłożyć podkłady higieniczne, trociny, trochę sianka, można również podać ogórka, który zawiera dużo wody. W zimę dobrze jest zabezpieczyć transporter specjalnym ocieplaczem lub kocykiem. W domu opiekunowie powinni dać zwierzętom trochę czasu, by przyzwyczaiły się do nowego miejsca i głosów. Nie należy wyciągać ich na siłę z klatki. Gdy zauważymy, że poczuły się swobodniej (tzn wychodzą z domku, poruszają się po klatce w obecności opiekuna) można rozpocząć oswajanie. Proces ten polega na podawaniu świeżych owoców lub warzyw na ręce mówiąc spokojnie do świnek, po kilku takich powtórkach można spróbować pogłaskać delikatnie zwierzątko po grzbiecie. Jest to proces długotrwały, należy uzbroić się w cierpliwość, zachowywać się spokojnie, by nie przestraszyć świnek morskich. Po kilkunastu dniach można już próbować brać zwierzątka na ręce. Samo podnoszenie jest niekomfortowe, ale po umieszczeniu na kolanach opiekuna
Anatomia i fizjologia
Świnki morskie należą do gromady ssaków i rzędu gryzoni. Osiągają długość ciała od 22 do 35 centymetrów i masę około 800 – 1200 gramów.
Samice osiągają dojrzałość płciową w wieku 6–8 tygodni, a samce w wieku 9–10 tygodni.
Ciąża trwa około 60 -70 dni a w miocie zazwyczaj rodzi się od jednego do sześciu młodych. Młode potrafią biegać już 3 godziny po narodzinach, rodzą się z futerkiem i szybko zaczynają jeść pokarm taki jak matka mimo karmienia mlekiem.
Standardowa długość życia świnki morskiej wynosi od 7 do 9 lat, jednak zdarzają się osobniki żyjące dłużej.
Zęby świnek morskich rosną przez całe życie, wymagają więc regularnego ścierania. Uzębienie składa się ono z 2 par siekaczy, 2 par przedtrzonowców i 6 par trzonowców. Siekacze żuchwy są znacznie dłuższe od ich odpowiedników w szczęce. Między siekaczami, a zębami przedtrzonowymi znajduje się diastema. Żuchwa jest nieznacznie węższa niż szczęka. W porównaniu do uzębienia innych gryzoni, kąt zgryzu trzonowców i zębów przedtrzonowych jest duży. Kręgosłup składa się z 32–36 kręgów – formuła kręgowa: C7, Th13–14, L6, S2–3, C4–6. Kawie domowe mają wyjątkowo długą jak na gryzonia okrężnicę, która stanowi 60% całej długości jelit.
Potrzebne wyposażenie
Świnki morskie prowadzą naziemny tryb życia, w środowisku naturalnym kopią nory, nie potrafią się natomiast wspinać. Dlatego potrzebują klatki długiej (min 120 cm długości na 50 cm szerokości dla dwóch zwierzątek), a nie wysokiej. Powinna być umieszczona w spokojnym, nienasłonecznionym miejscu, z dala od hałasu, czy obecności innych zwierząt domowych jak psy czy koty, które mogłyby niepotrzebnie stresować zwierzątka, a nawet stanowić dla nich zagrożenie. Dobrym rozwiązaniem będzie kojec typu Cavia Creative – składa się on z kratek i podstawy, które możemy dowolnie modyfikować. Brak zamknięcia od góry ułatwia sprzątanie i kontakt ze zwierzętami.
Warto wspomnieć tu o niezwykle istotnej kwestii związanej z tymi gryzoniami – są one bardzo silnie stadne, dlatego świadomy opiekun, powinien decydować się na minimum dwie świnki.
Im więcej tym lepiej, aczkolwiek należy pamiętać, by nie były tej samej płci w celu uniknięcia niechcianych ciąż. Dobrym rozwiązaniem jest stado samic lub stado samic oraz wykastrowany samiec. Niekastrowane samce również mogą żyć w przyjaźni, ale konflikty zdarzają się w takich przypadkach częściej niż u niekastrowanych samic. Wspomniany zabieg kastracji jest ochroną przed wieloma schorzeniami układu rozrodczego szczególnie dla samic (np. cysty na jajnikach, ropomacicze), aczkolwiek poddawanie małych ssaków narkozie wiąże się z większym ryzykiem niż w przypadku psów czy kotów, czego warto być świadomym i podejmować takie decyzje w miarę możliwości, gdy zwierzę jest jeszcze młode, po badaniach profilaktycznych, najlepiej u lekarza specjalizującego się w leczeniu małych ssaków.
Jak w przypadku wszystkich tego typu zwierząt domowych po zapewnieniu niezbędnego minimum wymiarów, lokum zwierząt powinno być jak największe na jakie możemy sobie pozwolić – w końcu nasze zwierzątka będą spędzały tam większość życia. Poza tym powinny być też puszczane na wybieg, najlepiej codziennie. Wcześniej dobrze jest zabezpieczyć pokój, by świnki nie podgryzły czegoś co może im zaszkodzić a także usunąć inne potencjalne źródła niebezpieczeństwa.
Jeśli mamy już odpowiednio dużą klatkę, następnym krokiem jest wybór podłoża. Niestety świnki morskie nie są czystymi zwierzątkami – nauczenie korzystania ich z kuwety jest bardzo trudnym zadaniem, najczęściej niemożliwym do wykonania. Opcji podłoża jest wiele, np. pellet drzewny, na który położyć można matę łazienkową – bobki należy wymiatać codziennie, a całość wymieniać raz w tygodniu, a matę oczywiście wyprać. W przypadku podgryzania maty przez świnki rozwiązaniem było polanie sokiem z cytryny, co skutecznie ich do tego zniechęca. Niektórzy opiekunowie stosują dry bed – miękki dywanik, przez który mocz przenika na położony pod nim pellet. Pellet można też wymieszać z trocinami, sprzątanie będzie wtedy częstsze, zwierzęta mogą mieć żółte brzuszki od mokrych trocin, a i obecność trocin w całym pokoju będzie trudna do uniknięcia. Jest to opcja bardziej naturalna. Sam pellet nie jest dobrym podłożem, gdyż podrażnia łapki zwierząt, co może doprowadzić do pododermatitis. Trociny słabo chłoną mocz, konieczne jest codzienne sprzątanie klatki, trudno utrzymać czystość otoczenia, więc niewielu Opiekunów się na nie decyduje. Jest to dobra opcja dla mniejszych zwierzątek np. chomików.
Kolejnym krokiem jest niezbędne wyposażenie. Miseczka powinna być ceramiczna, gdyż nie będzie się przewracać. Ilość miseczek zależy od ilości zwierząt w stadzie, by uniknąć konfliktów przy podawaniu posiłków. Następnie poidełko, które należy zamocować na wysokości odpowiedniej, by świnki miały swobodny dostęp do świeżej wody przez całą dobę.
Paśnik na sianko, które również powinno być dostępne przez całą dobę – jest to ważne, gdyż umożliwia ścieranie zębów, a wysoka zawartość włókna usprawnia pracę układu pokarmowego. Wybór paśnika należy do opiekunów, jedynie nie wybierałabym kul na siano, ponieważ zdarzały się przypadki, że zwierzęta utknęły w takiej kuli, więc lepiej wybrać bezpieczniejszą opcję.
Poniższe zdjęcia pochodzą z grupy na Facebooku „Polarki jak z Bajki”:
Domek to obowiązkowa część wyposażenia, ponieważ świnki powinny mieć miejsce do schronienia, w którym będą czuć się bezpiecznie. Domek drewniany może być podgryzany bez ryzyka jak byłoby to w przypadku połknięcia kawałków plastiku.
Na rynku istnieje mnóstwo akcesoriów takich jak materiałowe hamaczki, legowiska, tunele, drewniane gryzaki, które zdobią klatkę i urozmaicają zwierzętom czas. Przyszłego właściciela ograniczają jedynie finanse i własna wyobraźnia. Wiele rzeczy można wykonać również samemu np. drewniane pięterko, gryzaki ziołowe, miękkie łóżeczko, tylko żeby bez użycia klejów czy farb, które mogłyby zaszkodzić podopiecznym.
Dieta świnki morskiej
Podstawą diety świnek morskich są sianko oraz zielonki ( trawa, koniczyna, zioła – tu należy uważać by nie przedawkować dziennej porcji wapnia i fosforu). Jeśli chodzi o karmę to jedyną słuszną jest granulat, zawiera on wszelkie niezbędne mikroelementy. Zwierzę nie wybiera najsmaczniejszch kąsków, tylko je wszystko z miseczki. Granulat umożliwia ścieranie zębów i nie otłuszcza niepotrzebnie szczególnie narządów wewnętrznych – jak jest u świnek żywionych karmą z ziarnami. Ponadto nie zawiera chemicznych, kolorowych dodatków i zaspokoją potrzeby organizmu na witaminę C, której świnki morskie nie syntetyzują, dlatego należy dostarczać ją wraz z pokarmem. Dobrym źródłem tego składnika jest świeża pietruszka czy papryka. Suplementacja witaminy C w formie syropu (np. dostępnego w aptekach) nie jest konieczna u zdrowych zwierząt, jedynie u chorych, ciężarnych czy z ogólnym osłabieniem układu immunologicznego – oczywiście po konsultacji z lekarzem weterynarii. Suszone zioła to również składnik prawidłowej diety.
Do codziennego jadłospisu należy dodać świeże warzywa i co jakiś czas owoce (nie codziennie, gdyż zawierają dużo cukru), np. paprykę, marchewkę, pomidora, cukinię, jabłko czy uwielbiane ogórki. Oczywiście niektórych roślin kategorycznie nie możemy podawać np. cytrusów, ziemniaków, cebuli, strączkowych.
Możemy podawać świnkom naturalne przysmaki takie jak: gałązki, suszone warzywa, owoce, kolby bez dodatku ziaren zbóż. Warto dokładnie czytać składy każdego produktu. Przysmaki można podawać 1-2 razy w tygodniu.
Ważne jest, by nie przekarmiać zwierzątek. Pomoże w tym regularna kontrola wagi, by zapobiec otyłości i wszelkim jej konsekwencjom.
Kategoryczne NIE:
Na rynku zoologicznym istnieje szereg produktów, które mogą szkodzić świnkom morskim, są to:
- kule do biegania
- kołowrotek
- szelki i smycz
- kolorowe przysmaki, dropsy, wapienka, wszelkie smakołyki i karmy z ziarnem zbóż
Szelki, smycz, kule, kołowrotki stanowią ryzyko uszkodzeń kręgosłupa.
Zdrowie i pielęgnacja
Świnki morskie nie wymagają skomplikowanych zabiegów pielęgnacyjnych. Myją się same, więc nie powinny być kąpane przez opiekunów (wyjątkiem są choroby skóry i inne uniemożliwiające im samodzielną pielęgnację – wtedy lekarz zaleci jak i kiedy wykonywać kąpiele). Świnki długowłose powinny być regularnie strzyżone – samodzielnie przez opiekuna lub korzystając z usług profesjonalnego groomera. Ponadto niezwykle ważne jest regularne przycinanie pazurków, co mniej więcej 2/3 miesiące, w zależności od potrzeb. Łatwiej jest w przypadku zwierząt z jasnymi pazurkami – widać wtedy gdzie kończy się naczynie krwionośne, by go nie uszkodzić. Na początku lepiej poprosić kogoś do pomocy przy trzymaniu zwierzątka, by uniknąć niepotrzebnego stresu. Taką usługę może wykonać również lekarz weterynarii. Zaniedbanie tej czynności może skutkować nawet problemami z poruszaniem, gdy pazurki są tak długie.
<- takie przycinanie nie jest zbyt bezpieczne, gdyż zwierzątko łatwo może uciec, najlepiej trzymać je stabilnie przy ciele – dotyczy to również podnoszenia świnki, które należy wykonywać dwoma rękoma – jedną pod przednimi łapkami, a drugą od dołu, daje to poczucie stabilności i bezpieczeństwa, w sytuacji nielubianej przez większość świnek
Wizyty u lekarza weterynarii i najczęstsze choroby świnek morskich
Gryzonie ukrywają ból, więc trudno zauważyć, że coś jest nie tak. Jest to forma ochrony przed drapieżnikiem, by nie pokazywać słabości. Dlatego każdy niepokojący sygnał jak brak apetytu, odstawianie od stada, osowiałość powinien być natychmiast konsultowany z lekarzem specjalizującym się w leczeniu małych ssaków – oznacza to, że stan jest poważny.
Samice świnek morskich często mają cysty na jajnikach – to stan, który należy monitorować wykonując regularne badanie USG. Mogą rosnąć do ogromnych rozmiarów (nawet 8 cm średnicy po każdej stronie), a w przypadku pęknięcia powodują bolesną śmierć zwierzątka. Najskuteczniejszym leczeniem i profilaktyką cyst jest zabieg kastracji.
Choroby układu pokarmowego takie jak niedrożności przewodu pokarmowego, skręt żołądka, biegunki mają różne podłoża. Często przyczyną jest niewłaściwa dieta. Najgorszym stanem jest skręt żołądka, który w większości przypadkach nie jest możliwy do wyleczenia – eutanazja jest w takim przypadku najbardziej humanitarną opcją pomocy zwierzątku, by jego cierpienie nie przedłużało się. Każdy stan wiążący się z brakiem apetytu (z powodu zastoju przewodu pokarmowego, problemów stomatologicznych lub bólu) może spowodować pojawienie się trudno leczących wrzodów na żołądku. Odwodnienie z powodu biegunek może szybko doprowadzić do śmierci – pamiętajmy, że gryzonie to bardzo delikatne zwierzątka.
Ciekawostka – świnki morskie podobnie jak króliki nie potrafią wymiotować. Posiadają silny zwieracz wpustu żołądka oraz ułożenie anatomiczne tego narządu, które uniemożliwia zwracanie pokarmu.
Na każdej wizycie u lekarza weterynarii dokładnie sprawdzane są ząbki świnki.
Choroby stomatologiczne np. nierówny zgryz, makrodoncja, ropnie wywodzące od zębów to częste problemy tych gryzoni. Niekiedy konieczne są regularne korekcje stomatologiczne do końca życia.
Świnki morskie cierpią na choroby układu moczowego np. bolesne kamienie w pęcherzu. Zwierzę wykazuje objawy bólu, może pojawić się krew w okolicach cewki moczowej, brak oddawania moczu, wyraźny ból przy dotykaniu dolnej części brzucha. W takiej sytuacji konieczna jest szybka interwencja lekarza weterynarii.
Najczęstsze choroby układu oddechowego to zakażenia bakteryjne.
Choroby nowotworowe, które najczęściej dotykają świnki to chłoniak, guzy gruczołów sutkowych, nowotwory macicy. W niektórych przypadkach możliwa jest chemioterapia, ale ma ona wiele skutków ubocznych, szczególnie dla opiekunów. Świnki poddawane leczeniu onkologicznemu wydalają toksyczne metabolity, które mogą szkodzić ludziom, a zwłaszcza dzieciom, kobietom w ciąży i u osób z osłabioną odpornością.
Każda niepokojąca zmiana na ciele czy w zachowaniu zwierzęcia powinna być konsultowana z lekarzem weterynarii, by uniknąć rozwoju potencjalnej choroby.
Świnki morskie mogą zostać zaatakowane przez pasożyty zewnętrzne takie jak świerzbowiec. Szczególnie gryzonie zakupione w sklepach zoologicznych przynoszą do domu grzybicę, która jest zoonozą, czyli chorobą, która może przenieść się na człowieka. Podstawą leczenia jest higiena środowiska oraz podawanie leków.
Pasożyty wewnętrzne rzadko dotykają świnki morskie, nie znaczy to, że należy je bagatelizować. Szczególnie po zakończeniu sezonu pastwiskowego, kiedy pupile konsumowały regularnie świeżą trawę dobrze jest wykonać badanie kału. W tym celu zbieramy próbki z 3 dni przechowując w lodówce i dostarczamy do lecznicy. Nie wykonuje się profilaktycznych odrobaczeń małych ssaków, jak w przypadku psów czy kotów. Preparaty stosuje się po wykryciu pasożytów w kale zwierząt. Jeśli chodzi o pasożyty zewnętrzne jak kleszcze to po każdym wybiegu na świeżym powietrzu należy dokładnie obejrzeć świnki, ale decyzję o zabezpieczeniu preparatami leczniczymi rozważyć z lekarzem.
Wszystkim świnkom w wieku powyżej 4 lat zalecamy regularne (min raz w roku) badania krwi oraz badanie USG jamy brzusznej. W tym wieku znacznie wzrasta ryzyko zachorowania na choroby takie jak nadczynność tarczycy, choroby nowotworowe czy niewydolność nerek. Wczesne wykrycie i wprowadzenie leczenia wydłuża życie zwierzątka.
Charakter świnki morskiej
Cechą charakterystyczną kawii domowych są wydawane przez nie dźwięki, głównie kwiczenie, piszczenie o różnych intensywnościach i barwach. Jest to przejaw radości, gdy słyszą głos opiekuna bądź szelest siatki z sianem czy innymi przysmakami. Szczękanie zębami natomiast jest objawem niepokoju, strachu. Posiadacze stada zauważą również charakterystyczne gruchanie towarzyszące potrząsaniu tylną częścią ciała. Jest to oznaka zalotów, a także dominacji (podobnie jak naskakiwanie).
Zwierzęta te radośnie poskakują, co miłośnicy tego gatunku określili mianem „popcorning”. Szczególnie młode potrzebują wybiegu, lubią się ganiać i zaczepiać innych członków stada. Nowe miejsca czy pokój zwiedzają idąc jedna za drugą, co cieszy oczy opiekunów, podobnie jak obserwacja innych form komunikacji w stadzie.
Świnki morskie i dzieci
Świnki morskie jak niestety większość małych ssaków kupowane są często dla dzieci jako prezent czy sposób na nudę. Moim zdaniem zwierzątka te mogą uczyć najmłodszych odpowiedzialności, kontaktu ze zwierzęciem, delikatności, dbania o nie, rozumienia ich zachowań, ale tylko gdy rodzic weźmie pełną odpowiedzialność za zwierzęta i posiada należytą wiedzę. Dziecko może tylko pomagać, ale to rodzic powinien wiedzieć czego zwierzę potrzebuje do szczęścia, jak się z nim właściwie obchodzić, jakie są sygnały choroby, a w razie potrzeby pojechać do lekarza weterynarii. Świnki morskie należą do dość spokojnych zwierzątek, zazwyczaj grzecznie siedzą na kolanach, lubią głaskanie i nie prowadzą nocnego trybu życia jak np. chomiki, dlatego świetnie nadają się na towarzyszy dzieci, pod czujnym okiem rodziców.
Na koniec chcielibyśmy podkreślić, że przed podjęciem decyzji o nowych domownikach należy rozważyć kilka kwestii. Zastanówmy się czy będziemy mieli z kim zostawić zwierzaki, gdy pojedziemy na wakacje. Długie podróże są bardzo stresujące dla zwierzątek, więc nie są dla nich wskazane. W takich sytuacjach poszukajmy chętnych do opieki wśród przyjaciół/ rodziny albo profesjonalnego petsittera lub hoteliku dla zwierząt w okolicy. Pomyślmy czy będziemy się mogli opiekować nimi do końca ich życia – posiadanie świnek morskich to odpowiedzialność nawet na 9 lat. Wszystkie zwierzęta domowe potrzebują kontaktu z opiekunem każdego dnia, nie możemy o nich zapominać czy traktować jak zabawki, bo są to żywe zwierzęta, które czują i wymagają troskliwej opieki. Niekiedy posiadanie ich może być kosztowne wbrew pozorom związanym z niedużą wielkością (szczególnie jeśli chodzi o leczenie). Radość i satysfakcja z opieki nad świnkami jest większa niż wszelkie trudy z tym związane. Świnki odwdzięczą się swym towarzystwem i wesołym kwiczeniem.
