O zęby trzeba dbać – to wiedzą nawet małe dzieci uczone codziennego mycia zębów. A jak jest w przypadku zwierząt? Czy one też mogą mieć problemy w obrębie jamy ustnej? Jakie są objawy chorób zębów? Na pytania jak temu zapobiegać i co zrobić, kiedy problem już się pojawił odpowiemy w poniższym artykule.
Kiedy powinniśmy zacząć dbać o zęby psów i kotów?
Kontrola stanu jamy ustnej odbywa się na każdej wizycie u lekarza weterynarii.
W przypadku szczeniąt i kociąt istotna jest wymiana zębów mlecznych w odpowiednim czasie. Jeśli pojawią się zęby stałe, mimo, że mleczne nie wyleciały samoistnie, wykonujemy zabieg usunięcia przetrwałych zębów mlecznych. Taki zabieg wykonuje się w wieku 10-12 miesięcy, często przy okazji kastracji.
Już od momentu pojawienia się zębów stałych warto rozpocząć profilaktykę jamy ustnej. Przyzwyczajamy malucha do mycia zębów, początkowo wystarczy wykonywać tę czynność 2-3 razy w tygodniu. Warto wykonywać wszystkie ruchy spokojnie i powoli, by nie przestraszyć malucha. Na początku pokazujemy szczoteczkę, by szczenię zapoznało się z nią, chwalimy za spokój (słownie lub małym smakołykiem). Później dotykamy pyszczka i chwalimy. Kolejny etap to nałożenie pasty i delikatne mycie zębów. Chwalimy za spokój, a po każdej krótkiej sesji treningowej maluch powinien doświadczyć czegoś wyjątkowo miłego (np. ulubionej zabawy), by pozytywnie skojarzyć ten zabieg pielęgnacyjny. Warto poświęcić trochę czasu na spokojne nauczenie, że mycie zębów nie jest niczym strasznym, a po tym zawsze pojawią się atrakcyjna nagroda. Dzięki temu przez kolejne lata życia będzie to miły, spokojny element codziennej rutyny, a nie walka ze zwierzakiem.
Jak dbać o psie i kocie zęby?
Podstawą higieny jamy ustnej jest codzienne mycie zębów. Używamy do tego specjalnych szczoteczek (wygodną opcją są nakładki na palce) oraz pasty – szczególnie polecane są pasty zawierające związki takie jak laktoferyna i chlorheksydyna czy beta-kariofilen, które skutecznie rozpuszczają płytkę nazębną. Można użyć również wacika kosmetycznego – ważne jest mechaniczne czyszczenie zębów z zastosowaniem pasty.

Pasty enzymatyczne zawierają enzymy, które rozkładają substancje organiczne i resztki jedzenia. Nakładamy je bezpośrednio na zęby, po mechanicznym czyszczeniu zębów.
Warto podawać gryzaki, które mechanicznie usuwają gromadzący się kamień nazębny. Na rynku zoologicznym znajdziecie Państwo mnóstwo zabawek z drobnymi otworami (tzw. dentystycznych), które służą do gryzienia. Nie zastąpi to niestety regularnego mycia zębów, ale jest pomocą, szczególnie kiedy z różnych względów nie możemy myć zębów codziennie.
Nic nie zastąpi mechanicznego usuwania kamienia nazębnego.
Kiedy jest jej niewiele lub chcemy zapobiegać rozwojowi choroby wystarczy codzienne mycie zębów. Natomiast, gdy zęby pupila są w gorszym stanie konieczne jest wykonanie zabiegu sanacji jamy ustnej (usunięcie płytki nazębnej) lub ekstrakcji (usunięcie zęba). Kamień nazębny z czasem twardnieje i zwykłe mycie szczoteczką nie wystarcza, by go usunąć – dlatego warto wykonać zabieg nim namnażające się bakterie spowodują więcej szkód i bólu w pyszczku pupila.
A co w przypadku kotów? Czy są sposoby, by zadbać o higienę jamy ustnej kiedy kot nie chce współpracować z opiekunem?
Jest na to kilka sposobów:
- Płyn do płukania jamy ustnej
- Żel lub spray do stosowania bezpośrednio na zęby
- Zabawki dentystyczne lub gryzaki
Płyn, żel i spray mogą pomagać w rozpuszczaniu płytki nazębnej, jedynie kiedy zawierają odpowiednie substancje czynne. Dlatego przed zakupem takiego preparatu warto zapytać lekarza weterynarii czy będzie on odpowiedni.
Jakie są objawy chorób zębów? Kiedy konieczna jest konsultacja stomatologiczna?
Objawy chorób jamy ustnej u zwierząt mogą nie być widoczne dla opiekuna. Czasem jedynym objawem jest nieładny zapach z pyszczka. Pupil może odmawiać jedzenia lub mieć osłabiony apetyt. Zdarza się nadmierne ślinienie.

Choroby przyzębia powodują ból i dyskomfort. Z tego względu zwierzęta łatwiej się frustrują, mają mniejszą cierpliwość, mogą próbować ugryźć przy próbie dotknięcia głowy, co opiekunowie oceniają jako zaburzenia behawioralne.
Jak wszystkie choroby przebiegające z przewlekłym bólem, choroby jamy ustnej mogą powodować nadmierne pragnienie, apatię, zmianę zachowania.
Jak wygląda taka konsultacja?
Konsultacje stomatologiczne w naszej przychodni prowadzi pani doktor Karolina, która specjalizuje się w stomatologii weterynaryjnej.
Podczas konsultacji stomatologicznej pani doktor dokładnie bada i ocenia stan jamy ustnej zwierzaka. Pyta o samopoczucie, choroby współistniejące i historię zdrowotną pacjenta. Dzięki temu możemy ustalić dalsze postępowanie. Często pacjenci trafiający na konsultacje wymagają zabiegu w obrębie jamy ustnej, który odbywa się w znieczuleniu ogólnym. Opiekun otrzymuje szczegółowe informacje na temat zabiegu, co należy wykonać wcześniej i jak dbać później o zęby pupila. Pani doktor ocenia również koszt zabiegu i odpowiada na wszystkie zadane pytania.
Czy zabiegi stomatologiczne są bezpieczne?
Tak – ale tylko, kiedy wykonane są konieczne badania przed zabiegiem. Należą do nich:
- Badanie krwi (morfologia i biochemia) – by ocenić stan ogólny pacjenta i pracę wątroby oraz nerek
- Badanie echo serca – by mieć pewność, że serce pracuje prawidłowo. W przypadku zdiagnozowania choroby serca lekarz dobiera indywidulanie protokół znieczulenia.
Jak przed każdym zabiegiem pupil powinien być na czczo – ostatni posiłek może zjeść 8 godzin wcześniej. Wodę można podawać do 2 godzin przed zabiegiem. Dzięki temu chronimy go przed zachłyśnięciem się treścią pokarmową w czasie zabiegu.
Pacjent przed zabiegiem stomatologicznym
Ten sam pacjent po zabiegu
Jak opiekować się zwierzęciem po zabiegu stomatologicznym?
Pacjent w trakcie zabiegu jest perfekcyjnie zabezpieczony lekami przeciwbólowymi, które opiekun powinien podawać przez kolejne kilka dni. Pani doktor informuje telefonicznie o przebiegu zabiegu i prawidłowym wybudzeniu. Pacjent zostaje w szpitalu jeszcze przez kilka godzin, by monitorować jego samopoczucie. W dniu zabiegu zwierzak może być senny – to całkowicie normalne. Warto zapewnić mu spokój. Leki i pierwsze posiłki podajemy według zaleceń pani doktor. Posiłki powinny być podane w temperaturze pokojowej, najlepszą opcjąc jest karma mokra z puszki lub dieta domowa. Pacjenci po całkowitej ekstrakcji zębów powinni otrzymywać karmę mokrą przez resztę życia. W innych przypadkach można powrócić do wybranego modelu żywienia po okresie rekonwalescencji.
Zapraszamy do naszej przychodni, gdzie Państwa pupile otrzymają kompleksową opiekę stomatologiczną. Zdrowe zęby to nie tylko zdrowe zwierzę, ale i komfort życia – a tego pragną wszyscy troskliwi Opiekunowie.

